<TAG1>
peto, ivi (ii), itum, ere
<TAG2>
 [<i>одного корня с</i> praepes, impetus]<br><b>1)</b> стараться, стремиться, добиваться, искать, домогаться (victoriam ex aliquo <i>L</i>; consulatum <i>C</i>; virginem <i>L</i>): certa amittimus, dum incerta petimus <i>погов. Pl</i> гонясь за сомнительным, мы упускаем верное; salutem fuga p. <i>Cs</i> искать спасения в бегстве; decus ferro petendum <i>Lcn</i> слава, которую приходится добывать мечом (с бою); certum voto pete finem <i>H</i> ставь себе (лишь) ясные (достижимые) цели || собирать, добывать (cochleas <i>Sl</i>);<br><b>2)</b> просить, требовать (aliquid ab aliquo <i>C, Sl etc.</i>; multa petentibus desunt multa <i>H</i>); p. poenas ab aliquo <i>C</i> взыскать с (наказать) кого-л.; quantum res petet <i>C</i> сколько потребуют обстоятельства; p. aliquem ad supplicium <i>Q</i> требовать чьей-л. казни;<br><b>3)</b> <i>юр.</i> иметь <i>или</i> предъявлять претензию (p. hereditatis possessionem <i>C</i>): is qui petit <i>C etc.</i> истец; is unde (<i>или</i> a quo) petitur <i>C etc.</i> ответчик;<br><b>4)</b> доставать, получать, брать (lignum, pabulum, commeatum <i>Cs</i>); черпать (doloris oblivionem a litteris <i>C</i>): p. aliquid a Graecis <i>C</i> заимствовать что-л. у греков; p. initium <i>C</i> начинать, приступать; prooemium alte petitum <i>C</i> издалека начатое вступление; p. fugam <i>Cs</i> обратиться в бегство; p. iter (viam) <i>L</i> избрать путь; <i>поэт.</i>: p. spiritum <i>H</i> дышать; suspirium alte p. <i>Pl</i> <i>или</i> p. spiritus (gemitus) alto de corde <i>O</i> тяжело вздыхать (стонать);<br><b>5)</b> обращаться (aliquem precibus <i>C</i>): te supplex peto <i>V</i> обращаюсь к тебе с мольбой;<br><b>6)</b> бросаться, устремляться, нападать: p. aliquem aliqua re <i>L, H, O etc.</i> стараться ударить кого-л., запустить в кого-л. чём-л. (p. caput alicujus <i>C, O</i>; p. aliquem armis <i>VP</i>): bos cornibus petit <i>Dig</i> бык бодается; p. aliquem bello <i>V</i> идти войной на кого-л. (начать с кем-л. войну);<br><b>7)</b> угрожать (aliquem ferro <i>H</i>): serpentium morsus non petit serpentes <i>погов. PJ</i> змеи змей не кусают; lege aliquis petitur <i>C</i> закон направлен против кого-л.; se peti putabant <i>L</i> они думали, что враждебные действия направлены против них; p. aliquem fraude <i>V, L</i> стараться обмануть кого-л.;<br><b>8)</b> направляться, отправляться (castra <i>Nep</i>; Dyrrhachium <i>C</i>; Lacedaemona classe <i>O</i>): p. aliquem <i>Lcn</i> следовать за кем-л.;<br><b>9)</b> лететь, взлетать (caelum pennis <i>O</i>); изливаться, хлынуть (campum petit amnis <i>V</i>); возвышаться, вздыматься, устремляться (mons petit astra <i>O</i>; flamma petit altum <i>O</i> <i>или</i> supera <i>C</i>);<br><b>10)</b> подходить, приближаться (aliquem <i>Pl, C etc.</i>): aliquem p. dextra <i>V</i> протягивать кому-л. правую руку; aliquem amplexu p. <i>O</i> обнимать кого-л.
<TAG3>
