<TAG1>
ipse, a, um
<TAG2>
 (<i>gen.</i> ipsius, <i>поэт.</i> <i>обычно</i> ipsius; <i>dat.</i> ipsi, <i>редко</i> ipso, ipsae; <i>superl.</i> ipsissimus)<br><b>1)</b> сам (лично) (ego ipse, vos ipsi, id ipsum <i>C etc.</i>): Caesar singulis legionibus legatos praefecit, i. a dextro cornu proelium commisit <i>Cs</i> во главе отдельных легионов Цезарь поставил легатов, а сам повёл бой с правого фланга; veritas se ipsa defendit <i>C</i> истина сама себя защищает (говорит сама за себя); nosce te ipsum <i>C</i> познай самого себя; ipso in mari <i>T</i> в открытом море;<br><b>2)</b> он (сам), глава, хозяин (<i>ср.</i> <i>в просторечии</i> &laquo;сам&raquo;): incolumes ipsi evaserunt <i>L</i> (корабль погиб, но) люди спаслись; res ipsius privatae <i>Su</i> его личная собственность; ipsorum lingua <i>Cs</i> на их (собственном) языке; ipsissimis oculis (vidi) <i>Pl</i> я видел своими собственными глазами;<br><b>3)</b> сам собой, сам по себе (i. per se <i>C etc.</i>; res ipsa se aperuit <i>Nep</i>; divitiae ipsae neminem beatum reddere possunt <i>Sen</i>);<br><b>4)</b> целый, полный: triginta dies ipsos Athenis fui <i>C</i> я пробыл в Афинах ровно тридцать дней;<br><b>5)</b> самый, как раз, непосредственно: post ipsum proelium <i>L</i> тут же (непосредственно) после сражения; sub ipso vallo <i>Cs</i> у самого вала; nunc ipsum <i>C, Q</i> (hoc ipso tempore <i>C, Sl etc.</i>) как раз (именно) теперь; in tempore ipso advenire <i>Ter</i> прийти как раз вовремя (кстати); ad ipsum mane <i>H</i> вплоть до рассвета. — <i>выражения</i>: i. quoque, (et) i., atque i. <i>C, L, Sen etc.</i> равным образом, точно так же, тоже, со своей стороны: frater, meus Romae est, ego i. quoque propediem Romam proficiscar <i>C</i> мой брат в Риме, (и) я тоже вскоре отправлюсь в Рим; ipso homo melior non est <i>Pt</i> лучше его нет человека; nec (neque) i. <i>C, L</i> также нет.
<TAG3>
